1899-1924

H.S.C. is ontstaan uit een combinatie van 'Hermes' en 'SVV'. De voorloper van Hermes was 'Trap Raak', terwijl SVV is ontstaan uit de Sappermeerster voetbalverenigingen 'Eendracht' en 'Concordia'.

Lange tijd heeft men gedacht dat Hermes in 1904 was opgericht. Vele jaren nadien is echter gebleken, dat Trap Raak op 4 april 1899 reeds was omgezet in Hermes. Voor zover mij bekend kon dit historisch feit in de jaren dertig aan de hand van een oude kwitantie worden gereconstrueerd. Sedertdien geldt 4 april 1899 als officiele oprichtingsdatum van onze vereniging.

De onduidelijkheden rond deze kwestie zijn m.i. mede voortgekomen uit het feit, dat de voetbalsport rond de eeuwwisseling vrijwel nog geen enkele bekendheid genoot. Het weinige dat men ervan wist stond bovendien niet erg in aanzien.

Vele jongelingen moesten in die tijd hun voetbalsport dan ook min of meer in het geheim bedrijven : een groot aantal ouders was er tegen dat hun kinderen zich bezondigden aan die - in hun ogen - ruwe benentrapperij.

De oprichting van Trap Raak (vermoedelijk reeds in 1889) is voortgekomen uit een initiatief van het jongelingenschap Sappemeer onder aanvoering van de heren Van Brakel en G. Meerkerk (zoon van de toenmalige directeur van de R.H.B.S. te Sappemeer). Van Brakel en Meerkerk hadden in hun vroegere woonplaatsen, resp. Rotterdam en Kampen, de nodige ervaringen met de voetbalsport opgedaan. De eerste praktijkoefeningen op de groene mat werden bovendien ondersteund door de gymnastiekleraar van de R.H.B.S., de heer Edelman. Mede daardoor kwam er al snel enige lijn in het spel.

Zoals bovenvermeld is de stichtingsdatum later vastgesteld op 4 april 1899. Nog steeds is niet geheel duidelijk of Hermes als geheel nieuwe vereniging werd opgericht of dat het slechts ging om een verandering van de naam Trap Raak in die van Hermes. Trap Raak was overigens een van de oudste voetbalverenigingen in Nederland, waarvan nader bronnenonderzoek heef uitgewezen dat deze vereniging vermoedelijk reeds in 1889 is opgericht.

De lezer van nu dient zich te bedenken dat de voetbalsport aan het begin van dez eeuw onder uiterst primitieve omstandigheden plaatsvond. Sportvelden waren er niet, althans niet binnen de bebouwde kom van de dorpen.

Dat gold niet alleen voor de voetballerij in Sappemeer; dat gold ook voor de andere oude clubs in het Noorden die rond de eeuwisseling waren opgericht zoals Be Quick, Velocitas en WVV. Zelfs het grote Ajax speelde in die tijd in Amsterdam onder soortgelijke omstandigheden. Als er al een enigszins afgebakend veld beschikbaar was, dan ontbrak vaak, de in onze ogen van nu, noodzakelijke accommodatie. Bij de meeste clubs moest men zich aan de kant van het veld verkleden en wasten de spelers zich na afloop in de sloot.

Deze primitieve omstandigheden golden uiteraard ook voor de organisatie van het voetbal. Ons voetbal van thans is volledig georganiseerd door en vanuit de KNVB met zijn verschillende regio's en afdelingen. Aan het begin van deze eeuw waren de meeste clubs niet bij een bond aangesloten. Men speelde met (buurt) clubjes tegen elkaar. Het kwam ook voor dat een elftal 's morgens een officiele NVB (Nederlandse Voetbal Bond) wedstrijd speelde, terwijl men 's middags opnieuw in het strijdperk trad tegen een andere, meestal niet bij een bond aangesloten, club. In 1912 trad het juist gefuseerde HSC, waarover later meer, tot de NVB toe.

Een van de eerste voetbalclubs die n Nederland werd opgericht was de Haarlemsche Football Club (oprichtingsdatum 15 september 1879). Uit de naamgeving blijkt reeds de Engelse invloed. Alhoewel het voetbal niet in Engeland is uitgevonden is men er daar wel eerder mee begonnen (rond het midden van de vorige eeuw). Vooral in de industriesteden in Noord Engeland won het voetbal als volkssport snel terrein.

In de tweede helft van de vorige eeuw werd het voetbal in Engeland ook vaak gespeeld in combinatie met rugby, waarbij men de bal ook met de hand mocht spelen. In 1871 kwam er een verbod op het spelen met de hand en vanaf die tijd ontwikkelde zich het voetbalspel zoals wij dat thans kennen. Rond die tijd schijnen Engelse textielarbeiders de voetbalsport in Nederland te hebben geintroduceerd met wedstrijden in Den Haag en in Enschede.

In de beginjaren stond het voetbal niet in hoge aanzien. In Engeland is het zelfs bij wet verboden geweest. Dat het voetbal in Nederland onder dezelfde negatieve beoordeling gebukt ging moge ook blijken uit het feit dat men zich vroeger onder een andere naam kon laten registreren bij de NVB. De desbetref- fende spelers wilden vookomen dat hun echte namen in officiele sportverslagen zouden worden vermeld. Insiders wisten uiteraard welke persoon achter die schuilnaam verborgen ging. Het waren derhalve ook voor de NVB, opgericht in 1875, en voor haar administratie moeilijke beginjaren.

Na deze algemene beschouwingen keren we terug naar Hermes in Hoogezand- Sappemeer, welke club in 1904 voor het eerst formeel aan de competitie deelnam.

Hermes speelde in 1899 op het grasland, dat was gelegen achter Hotel Van Biessum (t.o. NS-station Hoogezand). Als kleedlokaal fungeerde de kegelbaan van dit hotel. Het grasland was eigendom van de heer Gerzon Levie. Volgens de overleveringen had hij nogal wat moeite met het innen van de terreinhuur. De verenigingsfinancien waren in de beginjaren zo minimaal, dat de crediteuren zich bij tijd en wijle gedwongen voelden met een faillissement te dreigen.

Om de voetbalsport de nodige bekendheid te geven werd in 1899 op het veld achter Hotel Van Biessum een propaganda-wedstrijd gespeeld tussen de teams van Be Quick en W.V.V. Het spelveld zal wel niet geheel aan de afmetingen hebben voldaan, aangezien een der backs van Be Quick het presteerde om de bal van doel tot doel te trappen, zulks tot grote verbazing.

Delen

voeg je eigen gadgets toe aan deze pagina!